Bachelor
Agrobiznes
Planprogrami mësimor
1. VLERËSIMI I PROGRAMIT
- Tabela ii.1: Programi studimor “Agrobiznes” (BSc), ri/akreditim
| Emri i programit të studimit | Agrobiznes |
| Niveli i kualifikimit sipas KKK (BA, MA, PhD, program doktorate, kurs universitar, çertifikatë apo diplomë profesionale) | |
| BSc | |
| Grada akdemike dhe emërtimi i diplomës në formë të plotë dhe të shkurtuar | Bachelor of Science in Agribusiness |
Fusha e studimit sipas Erasmus Subject Aresa Codes (ESAC) | 01.2 |
| Profili i programit akademik | Agrobiznes |
| Kohëzgjatja minimale e studimit | 3 vite (6 semestera) |
| Forma e studimit (e rregullt, pa shkëputje nga puna, studim në distancë etj.) | E rregullt |
| Numri i ECTS | 180 ECTS apo 60 ECTS/Vit |
| Modulet/Lëndët (pasqyrë e shkurtër) | 1.1 Matematikë (O) 1.2 Ekonomiks (O) 1.3 Prodhim bimor (O) 1.4 Sociologji rurale (O) 1.5 Bazat e metodologjisë së hulumtimit (O) 2.1 Statistikë biznesi (O) 2.2 Ekonomia bujqësore (O) 2.3 Prodhim shtazor (O) 2.4 Bazat e marketingut (O) 2.5 Gjuhë angleze për agrobiznes (O) 3.1 Menaxhimi i fermave (O) 3.2 Bazat e financave (O) 3.3 Kontabilitet (O) 3.4 Hortikulturë (O) 3.5 E drejta në biznes (O) 4.1 Menaxhim agrobiznesi (O) 4.2 Menaxhim financiar në agrobiznes (O) 4.3 Marketing agroushqimor (O) 4.4 Shërbimet këshillimore në agrobiznes (O) 4.5 Komunikim biznesi (O) 5.1.1 Prodhimtaria organike (Z) 5.1.2 Teknologji e prodhimit dhe përpunimi të produkteve perimore (Z) 5.1.3 Mbrojtja e bimëve (Z) 5.1.4 Mjediset e mbrojtura (Z) 5.2.1 Projekte në agrobiznes (Z) 5.2.2 Kooperimi dhe integrimi në bujqësi (Z) 5.2.3 Bazat e botanikës ekonomike (Z) 5.2.4 Kërkimet e marketingut (Z) 5.3.1 BE dhe politikat e përbashkëta bujqësore (Z) 5.3.2 Menaxhimi i turizmit rural (Z) 5.3.3 Zhvillimi rural (Z) 5.3.4 Menaxhimi i karrierës (Z) 5.4.1 Çmimet dhe tregjet e produkteve bujqësore (Z) 5.4.2 Sjellja konsumatore (Z) 5.4.3 Menaxhimi i burimeve njerëzore (Z) 5.4.4 Hyrje në biznesin ndërkombëtar (Z) 5.5.1 Menaxhimi i cilësisë së produkteve agro-ushqim. (Z) 5.5.2 Përpunimi i ushqimit dhe nutricioni (Z) 5.5.3 Vreshtari dhe enologji (Z) 5.5.4 Ekonomiksi i administrimit publik (Z) 5.6.1 Rrjeti i të dhënave të kontabilitetit në fermë (Z) 5.6.2 Informatikë biznesi (Z) 5.6.3 Statistikë e aplikuar (Z) 5.6.4 Logjistikë e avancuar në agrobiznes (Z) 4.1 Praktika profesionale (O) 4.2 Tema e diplomës (O) |
| Numri i vendeve të studimit | 80 |
| Udhëheqësi i drejtimit/programit të studimit | Prof. Asoc. Dr. Isuf Lushi Prof. Ass. Dr. Festim Tafolli Prof. Ass. Dr. Kujtim Hameli |
Personeli i përhershëm akademik (shkencor/artistik) (Numri sipas kategorive të personelit) | Pesëmbëdhjetë (15) mësimdhënës të rregullt: 8 Prof. Asoc., 6 Prof. Ass., dhe 1 Ass. Dr. Prof. Asoc. Dr. Isuf Lushi Prof. Asoc. Dr. Kushtrim Braha Prof. Asoc. Dr. Albana Milaimi Prof. Asoc. Dr. Mirvjena Kortoci Prof. Asoc. Dr. Sadik Maloku Prof. Asoc. Dr. Florije Govori Prof. Asoc. Dr. Arsim Susuri Prof. Asoc. Dr. Shukri Maxhuni Prof. Ass. Dr. Kujtim Hameli Prof. Ass. Dr. Festim Tafolli Prof. Ass. Dr. Luan Vardari Prof. Ass. Dr. Jasmin Jusufi Prof. Ass. Dr. Esma Canhasi Kasemi Prof. Ass. Dr. Anera Alishani Dr.sc. Simeana Beshi Gjashtë (8) mësimdhënës të angazhuar: 1 Prof. Dr., 4 Prof. Asoc., and 1 Prof. Ass. Prof. Dr. Ilir Kapaj Prof. Asoc. Dr. Ilir Tomori Prof. Asoc. Dr. Fadil Musa Prof. Asoc. Dr. Besim Gallopeni Prof. Asoc. Dr. Shpresim Domi Prof. Ass. Dr. Gentjan Mehmeti |
| Taksat e studimit | Sipas udhëzimit administrativ të MASHTI |
Pasqyra e programit
1.1. Përmbajtja e procesit arsimor
- Table 1.4.2: Përmbajtja e programit të studimeve bachelor “Agribusiness”
| Viti I | ||||||
| Semesteri I | ||||||
| Nr. | O/Z | Lënda | Orë / javë | ECTS | Mësimdhënësi | |
| L | U | |||||
| 1.1 | O | Matematikë | 3 | 2 | 7 | Esma Canhasi Kasemi |
| 1.2 | O | Ekonomiks | 3 | 2 | 7 | Kushtrim Braha |
| 1.3 | O | Prodhim bimor | 3 | 2 | 6 | Isuf Lushi |
| 1.4 | O | Sociologji rurale | 2 | 2 | 5 | Besim Gallopeni |
| 1.5 | O | Bazat e metodologjisë së hulumtimit | 2 | 2 | 5 | Nol Krasniqi |
| Σ | 13 | 30 | ||||
| Semesteri II | ||||||
| Nr. | O/Z | Lënda | Orë / javë | Orë / javë | Mësimdhënësi | |
| L | U | |||||
| 2.1 | O | Statistikë biznesi | 3 | 2 | 7 | Mirvjena Kortoci |
| 2.2 | O | Ekonomia bujqësore | 3 | 2 | 6 | Nol Krasniqi |
| 2.3 | O | Prodhim shtazor | 3 | 2 | 6 | Albana Milaimi |
| 2.4 | O | Bazat e marketingut | 2 | 2 | 6 | Festim Tafolli |
| 2.5 | O | Gjuhë angleze për agrobiznes | 2 | 2 | 5 | Jasmin Jusufi |
| Σ | 13 | 30 | ||||
| Viti II | ||||||
| Semesteri III | ||||||
| Nr. | O/Z | Lënda | Orë / javë | ECTS | Mësimdhënësi | |
| L | U | |||||
| 3.1 | O | Menaxhimi i fermave | 3 | 2 | 7 | Sadik Maloku |
| 3.2 | O | Bazat e financave | 2 | 2 | 6 | Luan Vardari |
| 3.3 | O | Kontabilitet | 2 | 2 | 6 | Florije Govori |
| 3.4 | O | Hortikulturë | 2 | 2 | 6 | Isuf Lushi |
| 3.5 | O | E drejta në biznes | 2 | 2 | 5 | Simeana Beshi |
| Σ | 11 | 30 | ||||
| Semesteri IV | ||||||
| Nr. | O/Z | Lënda | Orë / javë | ECTS | Mësimdhënësi | |
| L | U | |||||
| 4.1 | O | Menaxhim agrobiznesi | 3 | 2 | 6 | Sadik Maloku |
| 4.2 | O | Menaxhim financiar në agrobiznes | 2 | 2 | 6 | Florije Govori |
| 4.3 | O | Marketing agroushqimor | 2 | 2 | 6 | Isuf Lushi |
| 4.4 | O | Shërbimet këshillimore në agrobiznes | 2 | 2 | 6 | Nol Krasniqi |
| 4.5 | O | Komunikim biznesi | 2 | 2 | 6 | Festim Tafolli |
| Σ | 11 | 30 | ||||
| Viti III | ||||||
| Semesteri V | ||||||
| Nr. | O/Z | Lënda | Orë / javë | ECTS | Mësimdhënësi | |
| L | U | |||||
| 5.1.1 | Z | Prodhimtaria organike | 2 | 2 | 6 | Isuf Lushi |
| 5.1.2 | Z | Teknologji e prodhimit dhe përpunimi të produkteve perimore | 2 | 2 | 6 | Isuf Lushi |
| 5.1.3 | Z | Mbrojtja e bimëve | 2 | 2 | 6 | Fadil Musa |
| 5.1.4 | Z | Mjediset e mbrojtura | 2 | 2 | 6 | Isuf Lushi |
| 5.2.1 | Z | Projekte në agrobiznes | 2 | 2 | 6 | Sadik Maloku |
| 5.2.2 | Z | Kooperimi dhe integrimi në bujqësi | 2 | 2 | 6 | Ilir Tomori |
| 5.2.3 | Z | Bazat e botanikës ekonomike | 2 | 2 | 6 | Albana Milaimi |
| 5.2.4 | Z | Kërkimet e marketingut | 2 | 2 | 6 | Kushtrim Braha |
| 5.3.1 | Z | BE dhe politikat e përbashkëta bujqësore | 2 | 2 | 6 | Nol Krasniqi |
| 5.3.2 | Z | Menaxhimi i turizmit rural | 2 | 2 | 6 | Sadik Maloku |
| 5.3.3 | Z | Zhvillimi rural | 2 | 2 | 6 | Shpresim Domi |
| 5.3.4 | Z | Menaxhimi i karrierës | 2 | 2 | 6 | Gentjan Mehmeti |
| 5.4.1 | Z | Çmimet dhe tregjet e produkteve bujqësore | 2 | 2 | 6 | Kushtrim Braha |
| 5.4.2 | Z | Sjellja konsumatore | 2 | 2 | 6 | Kushtrim Braha |
| 5.4.3 | Z | Menaxhimi i burimeve njerëzore | 2 | 2 | 6 | Sadik Maloku |
| 5.4.4 | Z | Hyrje në biznesin ndërkombëtar | 2 | 2 | 6 | Kushtrim Braha |
| 5.5.1 | Z | Menaxhimi i cilësisë së produkteve agro-ushqimore | 2 | 2 | 6 | Shukri Maxhuni |
| 5.5.2 | Z | Përpunimi i ushqimit dhe nutricioni | 2 | 2 | 6 | Shukri Maxhuni |
| 5.5.3 | Z | Vreshtari dhe enologji | 2 | 2 | 6 | Isuf Lushi |
| 5.5.4 | Z | Ekonomiksi i administrimit publik | 2 | 2 | 6 | Ilir Tomori |
| 5.6.1 | Z | Rrjeti i të dhënave të kontabilitetit në fermë | 2 | 2 | 6 | Nol Krasniqi |
| 5.6.2 | Z | Informatikë biznesi | 2 | 2 | 6 | Arsim Susuri |
| 5.6.3 | Z | Statistikë e aplikuar | 2 | 2 | 6 | Anera Alishani |
| 5.6.4 | Z | Logjistikë e avancuar në agrobiznes | 2 | 2 | 6 | Ilir Kapaj |
| Σ | 12 | 36 | ||||
| Semestri VI | ||||||
| Nr. | O/Z | Lënda | Orë / javë | ECTS | Mësimdhënësi | |
| L | U | |||||
| 4.1 | O | Praktika profesionale | 12 | Isuf Lushi | ||
| 4.2 | O | Tema e diplomës | 12 | |||
| Σ | 24 | |||||
Arsyeshmëria e programit për tregun e punës
Të diplomuarit e këtij programi studimi do të jenë të pajisur mirë për të përmbushur kërkesat e vendit, veçanërisht në sistemet rurale dhe të agrobiznesit, me fokus zbatimin e efiçencës së burimeve natyrore. Nëpërmjet edukimit të ofruar në këtë program, të diplomuarit do të shërbejnë si promovues dhe do të kenë potencial të rëndësishëm për të kontribuar në ngritjen e bizneseve të reja në sektorin e agrobiznesit dhe për të rritur efikasitetin e menaxhimit të sektorit. Ata gjithashtu do të dalin si liderë në zhvillimin e qëndrueshëm të zonave rurale dhe do të kontribuojnë në funksionimin efektiv të ndërmarrjeve bujqësore. Gjithashtu, një synim i rëndësishëm i këtij programi studimor është t’u mundësojë studentëve të vijojnë studimet e mëtejshme në programin e ciklit të dytë – Master.
Vizioni i këtij programi studimor bazohet në përmbushjen e disa objektivave. Ndër të tjera:
- Bëhemi lider në ofrimin e edukimit cilësor për përgatitjen e stafit profesionalisht të mirëarsimuar në sektorin e agrobiznesit në kontekstin kombëtar dhe ndërkombëtar,
- Bëhemi lider në hulumtimin shkencor në fushën e agrobiznesit dhe zhvillimit rural në kontekstin kombëtar dhe ndërkombëtar,
- Bëhemi aktor konkurrues në ofrimin e shërbimeve këshillimore dhe profesionale në kontekstin rajonal dhe ndërkombëtar.
Objektivat e programit të studimit “Menaxhim në agrobiznes” janë dizajnuar si më poshtë:
- Të marrin njohuri të gjithanshme në fushën e agrobiznesit dhe fushën e tyre të preferuar të kërkimit.
- Të demonstrojë aftësi teorike dhe praktike në identifikimin dhe zgjidhjen e problemeve të ndryshme brenda sektorit të agrobiznesit.
- Të fitojë aftësitë dhe njohuritë e nevojshme për punësim në tregun e punës ose të ndjekë studimet e mëtejshme në nivelin pasuniversitar.
- Të ketë njohuri të krahasueshme me modelet ndërkombëtare të studimit në lidhje me teorinë dhe praktikën e agrobiznesit.
- Të jetë i aftë të përshtatet dhe të ndërveprojë në mjedise të ndryshme sociale dhe kulturore.
- Të ketë aftësi për të krijuar ndërmarrje të reja në zonat rurale.
- Të zotërojë aftësitë e nevojshme për menaxhimin e fermave dhe ndërmarrjeve bujqësore.
- Të zhvillojë aftësitë e komunikimit efektiv dhe të punës në grup brenda kontekstit të agrobiznesit.
- Të nxisë të menduarit kritik dhe aftësitë analitike për marrjen e vendimeve të informuara në sektorin e agrobiznesit.
Rezultatet e të nxënit të studentëve që diplomohen në këtë program studimor janë të:
- Zotërojnë kuptimin e parimeve ekonomike dhe aplikimin e tyre në sektorin e agrobiznesit dhe më tej një kuptim të thellë të ekonomisë bujqësore, duke integruar parimet ekonomike në profilin e agrobiznesit.
- Përfitojnë njohuri gjithëpërfshirëse në prodhimin bimor dhe shtazor dhe lidhjen e tij me operacionet e agrobiznesit.
- Zhvillojnë aftësi themelore në metodologjinë e kërkimit për të hulumtuar dhe adresuar sfidat në fushën e agrobiznesit.
- Kuptojnë dhe menaxhojnë faktorët që formojnë ekonominë bujqësore, duke përfshirë karakteristikat e prodhimit, organizimin e njësive prodhuese, llojet dhe strukturën e tregjeve bujqësore, si dhe kërkesën dhe ofertën për produkte në fermë.
- Shfaqin kompetencë në statistikat e biznesit për vendimmarrje të informuar brenda kontekstit të agrobiznesit.
- Kuptojnë bazat e marketingut dhe aplikimin e tij për promovimin e produkteve të agrobiznesit, kryerjen e hulumtimeve të tregut, identifikimin e trendeve të tregut dhe zhvillimin e strategjive efektive të marketingut për të promovuar produktet bujqësore, për të rritur përfitimin dhe për të konkurruar në tregjet globale.
- Zhvillojnë ekspertizë në menaxhimin e agrobiznesit, menaxhimin financiar, menaxhimin e fermës, bazat financiare dhe kontabilitetin duke u mundësuar atyre të menaxhojnë buxhetet, të vlerësojnë mundësitë e investimeve dhe të marrin vendime të informuara që nxisin përfitimin dhe rritjen në operacionet e agrobiznesit.
- Zhvillojnë aftësi në politikat bujqësore duke u fokusuar në politikat e përbashkëta bujqësore të BE-së dhe shërbimet këshillimore, duke i lejuar ata të hulumtojnë në çështjet e pajtueshmërisë dhe të avokojnë për ndryshimet e nevojshme të politikave.
- Zhvillojnë njohuri të specializuara në lëndë të ndryshme zgjedhore, duke i lejuar ata të eksplorojnë fusha specifike me interes si prodhimi organik, projektet e agrobiznesit, zhvillimi rural, biznesi ndërkombëtar etj.
- Përfitojnë aftësitë komunikuese dhe drejtuese, duke i pajisur ata për të punuar në bashkëpunim me ekipe të ndryshme, për të menaxhuar personelin dhe për të përcjellë në mënyrë efektive idetë dhe zgjidhjet tek palët e interesuara.
- Zhvillohen profesionalisht dhe fitojnë aftësi për të vazhduar studimet master.
Krahasueshmëria ndërkombëtare e programit
Table 1.4.1: Krahasueshmëria me programet ndërkombëtare të studimit
| University “Ukshin Hoti” Prizren | University #1 | University #2 | |
| University | University “Ukshin Hoti” Prizren | a) Rhine-Vaal University of Applied Sciences (Germany) | a) Agricultural University of Tirana (Albania) |
| b) Agricultural University of Nitra (Slovakia) | |||
| Faculty / Study program | Agribusiness (BSc.) | a) Faculty of Life Sciences / Agribusiness | a) Faculty of Economy and Agribusiness / Agribusiness Management |
b) Faculty of Economics and Management / International business with agrarian commodities | |||
| % of comparability | 75% | 25% |
Vërejtje: Programet e studimit të Universiteteve Evropiane me të cilat është i ngjajshëm programi “Agrobiznes” (Universiteti #1 nënkupton Universitetin me të cilin programet e studimit kanë ngjajshmëri 75% dhe Universitetet #2 nënkupton Universitetet me të cilin programi studimor është i ngjajshëm 25%).
Qëllimi dhe profili i programit
Analiza e shkurtër e tregut të punës
Të diplomuarit e këtij programi studimi do të jenë të pajisur mirë për të përmbushur kërkesat e vendit, veçanërisht në sistemet rurale dhe të agrobiznesit, me fokus zbatimin e efiçencës së burimeve natyrore. Nëpërmjet edukimit të ofruar në këtë program, të diplomuarit do të shërbejnë si promovues dhe do të kenë potencial të rëndësishëm për të kontribuar në ngritjen e bizneseve të reja në sektorin e agrobiznesit dhe për të rritur efikasitetin e menaxhimit të sektorit. Ata gjithashtu do të dalin si liderë në zhvillimin e qëndrueshëm të zonave rurale dhe do të kontribuojnë në funksionimin efektiv të ndërmarrjeve bujqësore. Gjithashtu, një synim i rëndësishëm i këtij programi studimor është t’u mundësojë studentëve të vijojnë studimet e mëtejshme në programin e ciklit të dytë – Master.
Vizioni i këtij programi studimor bazohet në përmbushjen e disa objektivave. Ndër të tjera:
- Bëhemi lider në ofrimin e edukimit cilësor për përgatitjen e stafit profesionalisht të mirëarsimuar në sektorin e agrobiznesit në kontekstin kombëtar dhe ndërkombëtar,
- Bëhemi lider në hulumtimin shkencor në fushën e agrobiznesit dhe zhvillimit rural në kontekstin kombëtar dhe ndërkombëtar,
- Bëhemi aktor konkurrues në ofrimin e shërbimeve këshillimore dhe profesionale në kontekstin rajonal dhe ndërkombëtar.
Objektivat e programit të studimit “Menaxhim në agrobiznes” janë dizajnuar si më poshtë:
- Të marrin njohuri të gjithanshme në fushën e agrobiznesit dhe fushën e tyre të preferuar të kërkimit.
- Të demonstrojë aftësi teorike dhe praktike në identifikimin dhe zgjidhjen e problemeve të ndryshme brenda sektorit të agrobiznesit.
- Të fitojë aftësitë dhe njohuritë e nevojshme për punësim në tregun e punës ose të ndjekë studimet e mëtejshme në nivelin pasuniversitar.
- Të ketë njohuri të krahasueshme me modelet ndërkombëtare të studimit në lidhje me teorinë dhe praktikën e agrobiznesit.
- Të jetë i aftë të përshtatet dhe të ndërveprojë në mjedise të ndryshme sociale dhe kulturore.
- Të ketë aftësi për të krijuar ndërmarrje të reja në zonat rurale.
- Të zotërojë aftësitë e nevojshme për menaxhimin e fermave dhe ndërmarrjeve bujqësore.
- Të zhvillojë aftësitë e komunikimit efektiv dhe të punës në grup brenda kontekstit të agrobiznesit.
- Të nxisë të menduarit kritik dhe aftësitë analitike për marrjen e vendimeve të informuara në sektorin e agrobiznesit.
Rezultatet e të nxënit të studentëve që diplomohen në këtë program studimor janë të:
- Zotërojnë kuptimin e parimeve ekonomike dhe aplikimin e tyre në sektorin e agrobiznesit dhe më tej një kuptim të thellë të ekonomisë bujqësore, duke integruar parimet ekonomike në profilin e agrobiznesit.
- Përfitojnë njohuri gjithëpërfshirëse në prodhimin bimor dhe shtazor dhe lidhjen e tij me operacionet e agrobiznesit.
- Zhvillojnë aftësi themelore në metodologjinë e kërkimit për të hulumtuar dhe adresuar sfidat në fushën e agrobiznesit.
- Kuptojnë dhe menaxhojnë faktorët që formojnë ekonominë bujqësore, duke përfshirë karakteristikat e prodhimit, organizimin e njësive prodhuese, llojet dhe strukturën e tregjeve bujqësore, si dhe kërkesën dhe ofertën për produkte në fermë.
- Shfaqin kompetencë në statistikat e biznesit për vendimmarrje të informuar brenda kontekstit të agrobiznesit.
- Kuptojnë bazat e marketingut dhe aplikimin e tij për promovimin e produkteve të agrobiznesit, kryerjen e hulumtimeve të tregut, identifikimin e trendeve të tregut dhe zhvillimin e strategjive efektive të marketingut për të promovuar produktet bujqësore, për të rritur përfitimin dhe për të konkurruar në tregjet globale.
- Zhvillojnë ekspertizë në menaxhimin e agrobiznesit, menaxhimin financiar, menaxhimin e fermës, bazat financiare dhe kontabilitetin duke u mundësuar atyre të menaxhojnë buxhetet, të vlerësojnë mundësitë e investimeve dhe të marrin vendime të informuara që nxisin përfitimin dhe rritjen në operacionet e agrobiznesit.
- Zhvillojnë aftësi në politikat bujqësore duke u fokusuar në politikat e përbashkëta bujqësore të BE-së dhe shërbimet këshillimore, duke i lejuar ata të hulumtojnë në çështjet e pajtueshmërisë dhe të avokojnë për ndryshimet e nevojshme të politikave.
- Zhvillojnë njohuri të specializuara në lëndë të ndryshme zgjedhore, duke i lejuar ata të eksplorojnë fusha specifike me interes si prodhimi organik, projektet e agrobiznesit, zhvillimi rural, biznesi ndërkombëtar etj.
- Përfitojnë aftësitë komunikuese dhe drejtuese, duke i pajisur ata për të punuar në bashkëpunim me ekipe të ndryshme, për të menaxhuar personelin dhe për të përcjellë në mënyrë efektive idetë dhe zgjidhjet tek palët e interesuara.
- Zhvillohen profesionalisht dhe fitojnë aftësi për të vazhduar studimet master.